Πόσο μεταδοτική είναι;Υπάρχει θεραπεία;Πέρασε ο κίνδυνος της επιδημίας στη χώρα μας;
Η ιλαρά είναι μια από τις πιο μεταδοτικές λοιμώδεις νόσους.,όμως μπορεί να προσβάλει άτομα όλων των ηλικιών.
Στη χώρα μας το 2017 και 2018 καταγράφηκαν περίπου 3300 κρούσματα και 4 θάνατοι.Το πρώτο εξάμηνο του 2019 παρουσιάστηκαν 28 κρούσματα ιλαράς στην Ελλάδα τα μισά σχεδόν σε παιδιά, με επιπλοκές όπως πνευμονία, κερατίτιδα, προσβολή ήπατος .Όσοι νόσησαν ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι.Σε πολλές χώρες της ΕΕ η επιδημία συνεχίζεται.
Το 2019 τα κρούσματα στην Ελλάδα είναι λίγα ,όμως τα ταξίδια και οι μετακινήσεις πληθυσμών σε συνδυασμό με την υψηλή μεταδοτικότητα δεν επιτρέπουν τον εφησυχασμό.
Μετάδοση
Η ιλαρά μεταδίδεται με σταγονίδια του αναπνευστικού που εκπέμπουν οι ασθενείς και με αντικείμενα που μολύνθηκαν πρόσφατα.Ο ιός επιβιώνει στον αέρα ή στα αντικείμενα έως 2 ώρες.
Κλινική εικόνα
Είναι τυπική και ξεκινά 10 έως 12 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό και έχει 3 στάδια. Στο πρώτο
στάδιο η νόσος εισβάλλει με πυρετό, καταρροή,δακρύρροια,βήχα ξηρό,επιπεφυκίτιδα.Την τρίτη ημέρα εμφανίζονται μικρά λευκωπά στίγματα σαν κόκκοι άμμου που περιβάλλονται από ερυθρή άλω στον βλεννογόνο των παρειών (κηλίδες Koplic).Μετά 4 ημέρες ξεκινά το δεύτερο στάδιο με εμφάνιση εξανθήματος, ενώ συνεχίζεται ο πυρετός και επιτείνεται ο βήχας.Το εξάνθημα είναι αρχικά αραιό ροδαλό ξεκινά από το πρόσωπο και γρήγορα εξαπλώνεται στον κορμό και στα άκρα και συρρέει.Μετά άλλες 3-5 ημέρες ακολουθεί το τελευταίο στάδιο με πτώση πυρετού και εξαφάνιση του εξανθήματος με τη σειρά εμφάνισης του δηλαδή από το πρόσωπο προς τα άκρα.
Επιπλοκές
Το 30% των ασθενών παρουσιάζει μια επιπλοκή, συχνότερα τα παιδιά ,οι έγκυες,οι ανοσοκατασταλμένοι,και οι ατελώς εμβολιασμένοι. Οι επιπλοκές είναι πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, λαρυγγίτιδα,ηπατίτιδα,ιγμορίτιδα ωτίτιδα,στοματίτιδα,λεμφαδενίτιδα,κερατίτιδα που μπορεί να οδηγήσει στην τύφλωση . Σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή είναι η υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα που εμφανίζεται μετά 6-10 χρόνια με διανοητική έκπτωση, σπασμούς και θάνατο.
Αιτίες θανάτου
Πνευμονία, λαρυγγίτιδα,εγκεφαλίτιδα.Η θνησιμότητα της ιλαράς είναι 1:1000.
Πώς προστατευόμαστε;
Τα άτομα που έχουν νοσήσει έχουν ισόβια ανοσία.Βρέφη από άνοσες μητέρες είναι προστατευμένα μέχρι 6-9 μηνών.Εμβολιασμός στην ηλικία 12 μηνών παρέχει ανοσία 94-98% και μετά την δεύτερη δόση 99% εφόρου ζωής.Τα εμβόλια που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι MMR ,PRIORIX, PRIORIX-TETRA με την ίδια αποτελεσματικότητα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται από την κλασσική κλινική εικόνα.Εργαστηριακή επιβεβαίωση γίνεται με:
1.Ορολογικό έλεγχο ,δηλαδή έλεγχο αντισωμάτων
2.Απομόνωση ιού με καλλιέργεια
3. PT-PCR
Ποιά η θεραπεία;
Ειδική θεραπεία δεν υπάρχει .
Μπορούμε να προστατευτούμε μετά επαφή με ασθενή;
Χορήγηση ανοσοσφαιρίνης μέσα σε 6 ημέρες από την έκθεση στον ιό σε ευπαθή άτομα (βρέφη ,έγκυες) ή ανοσοκατεσταλμένα άτομα του οικογενειακού περιβάλλοντος.
Η πιο αποτελεσματική προφύλαξη είναι ο εμβολιασμός με 2 δόσεις εμβολίου .Σε περιοχές υψηλού κινδύνου εμβολιάζονται και βρέφη κάτω των 12 μηνών.
Σε περίπτωση κρούσματος ιλαράς
🔺Ενημέρωση αρχών
🔺Απομόνωση από το σχολείο 4-5 ημέρες από την εμφάνιση του εξανθήματος. Απομονώση των ατόμων του οικογενειακού περιβάλλοντος από βρέφη και έγκυες.
🔺Εμβολιασμός εντός 72 ωρών από την επαφή με τον ιό προστατεύει σε μεγάλο βαθμό.
ELEONORA SKIADOPOULOU MD